فرایند دموکراتیزاسیون افغانستان در دوره ی پسا طالبان

رویایی که تا هنوز به واقعیت نپیوسته است

پس از حملات یازدهم سپتمبر به امریکا، کنفرانس  بن درهفته های پایانی سال 2001 بر آن شد تا نه تنها زمینه را برای صلح پایدار در افغانستان میسر سازد؛ بلکه پیش زمینه ها را برای استقرار دموکراسی در افغانستان پس از طالبان فراهم آورد. در پی این کنفرانس، موافقت نامه 5 دسامبر2001 میان جناح های سیاسی مختلف افغان به امضاء رسید که در آن حق تعیین سرنوشت سیاسی مردم افغانستان توسط خودشان و در مطابقت با اساسات دین مقدس اسلام، مبانی دموکراسی، کثرت گرایی و عدالت اجتماعی  به رسمیت شناخته شد. با وجود آن که موافقت نامه بن سنگ پایه یی پنداشته می شد برای آغاز روند دموکراتیزاسیون افغانستان در دوره ی پس از 2001 اما حکومت افغانستان و هم چنان جامعه جهانی  برای ایجاد بستر های لازم دموکراسی و نهادینه کردن نهاد های دموکراتیک در افغانستان، به دلیل چالش های موجود  جنگ سالاری و گسترش دامنه ی شورش طالبان، کمترین جدیت را از خود بخرج دادند. در نتیجه ای این چرخش  سیاست حکومت افغانستان و جامعه جهانی از نهادینه سازی دموکرا سی به اولویت های مهار جنگ سالاری و مبارزه با شورش طالبانی، نه دموکراسی در دوره ی پس از 2001 نهادینه شد و نه هم  نهادهای پایدار دموکراتیک ایجاد و تقویت شدند. ....

 نویسنده: فرهاد آرین
برگرداننده از انگلیسی به فارسی: ویس صدیقی
19/12/2010

 

ادامه نوشته

به دليل به حاشيه رانده شدن، كرزي به سوي پاكستان متمايل شده

افشای اسناد استخباراتی در باره جنگ افغانستان، آنچه را که مردم از آن میترسیدند و به آن باور داشتند، تصدیق میکند. اما در عین زمان توسط اسناد افشا شده تعداد زیادی از حقایق جدید نیز اشکار شده اند. بگونه مثال حالا ما میدانیم که تعداد زیادتر افراد نسبت به آنچه ناتو رسماً اعلام میکرد در اثر حملات کشته میشدند. ما میدانیم که طالبان راکت های زمین به هوا را بدست آورده اند و توسط آن چرخ بال های نیروهای غربی را سقوط داده اند. ما حالا میدانیم که ایران و پاکستان، هر دو عمیقاً در معضله افغانستان دخیل هستند و از نزدیک با طالبان همکاری دارند. بالآخره ما میدانیم که تهیه اسلحه جدید، روی دست گرفتن تکتیک های نو، خاصتاً ماین گذاری ها برای نیروهای افغان و غربی و بیشتر از آن برای افراد ملکی افغان مخرب بوده اند. ...

 

منبع: The Spectator
نویسنده: احمد رشید
8 دسامبر 2010
برگردان: محمد فهیم نعیمی

 

ادامه نوشته

خداوندی جهانی شده

افزایش نفوذ دین در گستره سیاست بین الملل

در سراسر جهان، از جنوب ایالات متحده امریکا تا خاور میانه، دین در حال گسترش است. این گسترش در کشور های مختلف با رسوم گوناگون گسترده دینی و سطوح مختلف رشد اقتصادی جریان دارد. دلیل اصلی این مساله، نه فقر اقتصادی است و نه هم محرومیت اجتماعی. ...

 

نویسنده: Scott M. Thomas
نوامبر/ دسمبر 2010
منبع: http://www.foreignaffairs.com/articles/66804/scott-m-thomas/a-globalized-god
برگردان: ویس صدیقی

ادامه نوشته

گفتمان حقوق بشر

تلاش برای دریافت جایگاه فرد در جامعه و تعیین رابطه آن با دولت همچنان تشخیص و تامین حریم خصوصی که اراده  فرد در آن حاکم است، منجر به پیدایش نظام حقوقی بنام حقوق بشر شده است؛ آنچه که به پر نفوذ ترین گفتمان عصر مبدل گردیده است. حقوق بشر به مثابه بزرگترین دست آورد بشر درعرصه حقوقی، بارزترین پدیده  مشترک بین اعضای خانواده بشری، محسوب میشود.

حقوق بشر با ادعای متواضعانۀ خویش برای آزادی، عدالت و صلح در جهان، بر تضمین حد اقل حقوق و آزادیهای اساسی، صرفنظر از رنگ، جنس، مذهب، ملیت، نژاد و سایر تعلقات سیاسی و اتنیکی تأکید میورزد، اما این حقوق بشراست که از یکسو ساختارها و سنتها را به چالش کشیده است و از سوی هم سیاست مداران را به هراس واداشته است. ...

نویسنده: احمد جاوید شکیب

 

ادامه نوشته

رییس اسبق استخبارات افغانستان راهکار کرزی را نقد کرد

قابل تعجب نیست که آقای امرالله صالح رییس اسبق امنیت ملی افغانستان در ماه جون از جانب آقای کرزی به دلیل ناکامی شان در جلوگیری از یک سلسله حملات تروریستی از حکومت اخراج شد (یا هم بر اساس گفته خود آقای صالح بخاطر علت ذکر شده، حاضر شد از پُست خود استعفاء دهد). چنانچه به روز پنچ شنبه آقای صالح در کنفرانسی که از جانب بنیاد "جیمزتاوون" در ایالات متحده امریکا برگزار شده بود واضح ساخت که او باور دارد، ستراتیژی را که آقای کرزی برای ختم جنگ و مصالحه با طالبان به امضاء رسانیده است، افغانستان را بسوی بحرانی دیگری هدایت خواهد کرد. او گفت که تلاش رهبری افغان برای اتخاذ این ستراتیژی نشان داد که تا چه حدی اداره وی از واقعیت های موجود در منطقه بی خبر است. ...

منبع: Mother Jones
نویسنده: سدارتا ماهانتا
جمعه، 10 دسامبر 2010
برگردان: محمد فهیم نعیمی

ادامه نوشته

برلین حکومت افغانستان را ضعیف میداند

 

گزارش حکومت جرمنی در باره وضعیت افغانستان مدعی است که "پیشرفت در عرصه حکومتداری در این کشور ناچیز است". این گزارش حامد کرزی را نیز مورد انتقاد قرار میدهد و قرار است به اعضای پارلمان جرمنی ارایه گردد.

گزارش متذکره در باره اوضاع افغانستان تصریح میکند که جنگ " تنها از طریق نظامی به نتایج دلخواه منتج نمیشود." گزارش مورد نظر که قرار است به روز دو شنبه به حضور نمایندگان پارلمان آلمان ارایه شود، شامل مطالعات جامع راجع به اوضاع موجود افغانستان است. سیاستمداران آلمانی خواهان معلومات بیشتر برای اتخاذ تصمیم بهتر در مورد اینکه آیا نیروهای نظامی آلمان از منطقه بیرون شوند یا نه، شده اند. ...

منبع: دویچ ویله 
11 دسامبر، 2010
برگردان: محمد فهیم نعیمی

ادامه نوشته

انتخابات پارلمانی 2010 افغانستان و توازن قوا

 پس از ده هفته و اندی از برگزاری انتخابات پارلمانی 18 سپتمبر، کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان، نتایج نهایی این انتخابات را به تاریخ 24 نوامبر 2010 اعلان نمود.

از آن جایی که انتخابات ریاست جمهوری 2009 افغانستان با تقلبات گسترده و فساد توام بود، از دولت افغانستان انتظار می رفت تا مساعی لازم را در راستای برگزاری یک انتخابات پارلمانی شفاف، معتبر و فراگیر به خرج دهد، اما بر خلاف انتظارات و مساعی جامعه جهانی به ویژه تلاش های پی گیر دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد درافغانستان (یوناما)، انتخابات پارلمانی 2010 افغانستان نیز خالی از تقلب و فساد نبود و در نتیجه اعلان نتایج نهایی این انتخابات زمان بیشتری را به دلیل موجودیت موج گسترده ای از شکایات انتخاباتی گرفت. سپس کمیسیون سمع شکایات انتخاباتی پس از دریافت بیشتر از 5000 هزار شکایت انتخاباتی، نزدیک به 1.3 میلیون رای را از مجموع 5.6 میلیون رای باطل اعلان نموده و 24 چهار تن از برنده گان انتخابات را از لیست خارج کرد. ...

نویسنده: فرهاد آرین
برگردان: پویا راد منش
چهارشنبه، 8 دسامبر 2010

 

ادامه نوشته

آیا حقوق بشر مفهوم غربی است؟

آیا فرهنگ های دیگر هم مفهوم حقوق بشر را دارا اند؟ -- فرض کنید یک چنین مفهومی برای تضمین شأن و مقام انسانی کاملاً ضروری است. هیچ پرسشی غیر جانبدارانه نیست، برای هر پرسش، پاسخ ویژه آن وجود دارد... حقوق بشر شاید تبدیل به "اسب تروا" شده و بصورت نهانی به سایر تمدن معرفی گردد... آیا دموکراسی میتواند تحمیل شود و هنوز دموکراتیک باشد؟" (Pannikar, Is the Notion of Human Rights A Wastern Concept, International Human Rights In Context, edited by Henry J. Steiner and Philip Alston, Clarendon Presss, 1996, p. 202, 206, 207)

«"مانو" (طبق اساطیر هندو، خالق نوع انسان) میگوید که "سویامبو" خدای واجب الوجود، بخاطر حفظ جهان و حفاظت از هستی، طبقات اجتماعی را مشخص و وظایف هر یکی را تنظیم کرد. "دارما" نظم تمام هستی است، که تمام جهان را با هم نگه میدارد... هر دو نظام اجتماعی (غربی و هندو) از جانب اسطوره های معین و قبول شده و در درون آنها، معنا می یابند." (Pannikar, Ibid, p. 207, 208)

 

نویسنده: دکتور ادیپ یوکسل
برگردان: محمد فهیم نعیمی 

 

ادامه نوشته

مصالحه روزنۀ برای گذار بسوی آینده بهتر

 کشورهای که بحرانهای اجتماعی به خصوص جنگ های طولانی و نظام های مستبد را تجربه کرده اند، چگونگی گذار از بحران و رفتن بسوی وضعیت مطلوب اجتماعی، از دغه دغه های مهم دانشمندان این عرصه و شهروندان دردمند و انسان دوست و آگاه است که با در نظرداشت تجربه تلخ گذشته، به آیندۀ می اندیشند که در آن نه تنها زمینه تکرار رنج های گذشته مساعد نباشد بلکه به گفته نیلسن ماندیلا "... مردم برای رنجهای که کشیده اند، رنج نکشند...".

 از جمله کشورهای بحرانی یکی هم افغانستان است که تاریخش، تاریخ بحران است، خاطرات شهرونداش، خاطرات پیوند خورده با بحران است، روابط شهروندانش برمبنای ارزشهای برخاسته از بحران استوار است، خلاصه بحران بر تمام عرصه های آن سایه افگنده است.

 

نویسنده: احمد جاوید شکیب

ادامه نوشته

چقدر مسلمان هستید؟

 اسلام را نباید با معنای تحت الفظی آن در نظر گرفت، زیرا در آنصورت اسلام صرف تسلیم شدن و صلح معنا خواهد داد. در حالیکه مسلمان بودن یا تسلیم به خدا بودن، نمودهای زیادی دارد. حد اقل سه عرصه برای قواعد الهی وجود دارد و تنها راه رسیدن به صلح و خشنودی جاودان، اطاعت از قواعدی است که در این سه عرصه  وجود دارند.

 

نویسنده: دکتور ادیپ یوکسل
برگردان: محمد فهیم نعیمی

ادامه نوشته

فمینیسم کولاک و رنگین کمان تکامل اجتماعی و سیاسی است

"با توجه به هر یکی از شاخص های واقعی مانند وضعیت و رفاه اجتماعی، مشارکت سیاسی، صلاحیت قانونی، دسترسی به منابع اقتصادی و کاریابی، تفاوت دستمزدها، سطح تعلیمات و دسترسی به خدمات صحی، زنان در حد قابل توجه و بعضی اوقات در حد بسیار پایین تر و بد نسبت به مردان قرار دارند." (مفهوم حقوق بشر بین المللی، هنری ستینر و فلیپ آلستون، مطبعه کلرندن، آکسفورد، 1996، صفحه 894).

کنوانسیون رفع تمام انواع تبعیض در برابر زنان (CEDAW) اعلامیه فیمینستی است که در سال 1981 مطرح شد و در سال 1995 توسط 144 کشور تصویب گردید. نقل قول بالا، البته خبر خوشی نیست. اگر چه با نظریات و فرضیات آن در باره نابرابری در امر استخدام، موافق نیستم. پس از بیان آمار قابل تشویشی که تبعیض بر ضد زنان را در سطح جهان نشان میدهد، نویسنده ادامه میدهد:

نویسنده: دکتور ادیپ یوکسل
برگردان: محمد فهیم نعیمی

ادامه نوشته

(انسان اندیشه ورز و حقوق بشر)

از آنجایی که اخلافِ "افزایندگان عقلانی سودمندی بر مبنای منفعت – خودی" یعنی انسان اندیشه ورز (Homo Sapiens) هستیم و به علت جنیتکی زنده مانده ایم، بناً مقیّد به رشد حقوق بشر هستیم.

"فرمانده از اتهام مبرا بود اما قاضی ها و جنرالها توافق کردند که دکتورین "منفعت همگانی" باید مستــــولی شود." (Lukes, Steven. "Five Fables About Human Rights." On Human Rights: The Oxford Amnesty Lectures 1993. Ed. Stephen Shute and Susan Hurley. New York: Basic Books, 1993. p. 22)

"ستیفن لوکس" در مبحث خود "داستانهای پنجگانه پیرامون حقوق بشر" پنج تیوری اخلاقی یوتولیتریا (Utilitaria)، کمیونیتریا (Communitaria)، پرولتریا (Proletaria)، لیبرتریا (Libertaria) و ایگلتریا (Egalitaria) را در سرزمین های افسانه یی، در پیوند با حقوق بشر، مورد ارزیابی قرار میدهد. او پیشنهاد میکند تا فهرست حقوق بشری کوتاه و بصورت معقولانه مختصر نگهداشته شود. یک چنین استنتاجی، از این ملاحظۀ وی بر میخیزد که اصل دفاع از حقوق بشر "معناً در هر جایی پذیرفته میشود. همچنانیکه در بعضــی جاها بیشتر نسبت به جاهای دیگر، معناً از آن تخطی میگردد." (صفحه 20). از نظر نویسنده، فهرست کوتاه و واقعگرایانه حقوق بشر "از چشم انداز مطمئنی برای توافق بر آن در طیف گستردۀ زندگی سیاسی مدرن، برخوردار است." (صفحه 38). او مبحث اش را ناگهانی با درخواست احساساتی برای ایستادگی در برابر صربها که مرتکب "تصفیه نژادی" شده اند، اختتام میبخشد. سفر به سرزمین برابریها (Egalitaria) تنها از طریق دفاع از حقوق اساسی بشر در جهان واقعی، میتواند ممکن شود.

نویسنده: داکتر ادیپ یوکسل
برگردان: محمد فهیم نعیمی 

ادامه نوشته

ریشه های جنتیکی و عقلانی حقوق بشر

"تقدیم به افغانها، آنانیکه هنوز در نبود تعریف مشخصی از منافع مشترک میان شان، رنج میبرند."

                                                                                                  مترجم

 

چرا من باید مواظب حال دگر انسانها باشم، و یا اینکه چرا شما مواظب حال دگران هستید؟

من مواظب حال دگر انسانها بخاطر منافع خود هستم، شما نیز باید چنین باشید. اگر شما مواظب حال من نیستید، من نیز مواظب شما نخواهم بود، در این صورت شما یک خطر موجود و بالقوه برای من هستید. بناً اگر شما مواظب دگر انسانها نیستید و یا شما از جانب آنها مواظبت نمیشوید، پس برای یک جنگ وحشتناک آمادگی بگیرید. در این حالت به احتمال غالب شما همانند اسلاف ابتدایی تان بازنده خواهید بود.  

بند بالا خلاصه تئوری من در باره حقوق بشر است. قبل از اینکه توضیح بدهم که "حقوق بشر" چه معنایی نزد ما دارد، باید به این پرسش پاسخ بدهم که چرا ما مواظب حال سایر انسانها هستیم، خصوصاً آنهای که بسیار دورتر از ما زندگی میکنند؟ پاسخ ساده است: "تکامل و تجربه بشری".

نویسنده: داکتر ادیپ یوکسل
برگردان: محمد فهیم نعیمی

 

ادامه نوشته

دموکراسی و نخبگان فاسد

"مردم ما بصورت طبیعی به سازمان ملل متحد بخاطر اتحاد و حمایت در مبارزه شان بر ضد دیکتاتوری فاشیست نگاه میکردند. برای هشت سال فریادِ خواستن کمک شان بلند بود؛ بد بختانه طوری به نظر میرسد که در برابر فریادهای شان گوشها کر بودند." (رییس جمهور اوگاندا "گادفری بنایسا" پس از واژگون کردن حزب جنرال "ایدی امین" نمایندگان مجمع عمومی سازمان ملل متحد را بخاطر عدم رسیدگی کامل به مشکلات مردمش مورد سرزنش قرار میدهد.) (1)

 "توماس م.فرانک" در مقاله خود تحت عنوان "ظهور حقِ داشتن حکومت دموکراتیک" به پیمانها و تجربه های متعدد بین المللی اشاره میکند که نمایانگر گرایش بین المللی بسوی پذیرفتن دموکراسی به عنوان حق مشروع و نشانگر جاگزینی حرکت دموکراسی خواهی از یک خواهش اخلاقی به مکلفیت مشروع بین المللی است (2).

 

      نویسنده: داکتر ادیپ یوکسل
        برگردان: محمد فهیم نعیمی

ادامه نوشته

تأملی در مقوله جامعه مدنی

مقوله جامعه مدنی همچون سایر مقولات مدرن علوم اجتماعی، متاسفانه در افغانستان دچار ابهام و روزمرگی است. داستان این مقولات در افغانستان بیشتر به سرنوشت برخی از مهاجرینی میماند که از یکسو زمینه زندگی بر مبنای فرهنگ خود را از دست داده اند و از سوی دیگر در فرهنگ کشور میزبان هضم نشده اند.

 

نویسنده: احمد جاوید شکیب                                                                                                                                            

ادامه نوشته